DEMOKRAZIA DEMAGOGIA BIHURTZEN ARI DA?

     Monarkia Tirania, Aristokrazia Oligarkia eta  Errepublika Demagogia izan ziren Aristotelesen ustez estatua antolatzeko politika ezberdinak. Baina hauen artean ezberdintasun bat eman zuen. Hauetako hiru politika zuzenak ziren (guztien ongia bilatzen zutenak) eta beste hiru okerrak( gobernuan dauden interesak baino babesten ez zituztenak). Zein ziren okerrak eta zein zuzenak? Ba nahiko garbi dago.

     Monarkia (gobernu zuzena) usteltzen denean Tirania (absolutismoa) bihurtzen da. Aristokrazia usteltzen denean Oligarkia (gutxi batzk gobernatzen dute) bihurtzen da. Eta azkenik, Errepublika usteltzen denean Demagogia (politica facil) bihurtzen da. 

     Zergatik azaltzen dut hau guztia? Bada, gaur egun Demokrazia delako politika zuzena. Baina zer pentsatuko zuen Aristotelesek Demokraziari buruz? Ezin dut bere pentsamenduetan sartu baina ziur nago gutako askok bezala pentsatuko zuela, hau da, Demokrazia Demagogia bihurtzen ari dela. Platonen garaian Sofistak ziren Demokrazia Demagogia bihurtu zutenak, erretorika erabiliz. Eta nola ez, Aristolesen maisua Platon izanik berak ere horrela pentsatuko zuen.

     Dena esanda dago, gainera, denbora asko pasa eta gero, gaur egungo gobernariak ados jarri dira eta PP-ek, hau da, Rajoy-ek gobernatuko du. Azkeneko lau urteetan PP-ek gobernatu duela ikusita, Aristolesen teoriari jarraituz, Rajoyek gobernuan dauden interesak baino babesten ez ditu. Orain bigarren aukera bat dauka (nire desadostasun osoarekin) gobernatzeko. Ez dut ezer ez espero berarengandik baina behintzat ez dezala Demokrazia Demagogia bat bihurtu. Gauzak praktikan jarri ditzala, hainbeste hitz egin beharrean.

TEORIA ALA PRAKTIKA?

     Azkeneko aste honetan disertazioa lantzen aritu gara, Rebalida edo Selektibitateari begira (oraindik ez bait dakigu zer egingo dugun) zati garrantzitsua delako. Platonekin gaude, denok ezagutzen dugun filosofo greziarra. Sokratesen jarraitzaile eta Aristotelesen maisu handia.

     Platonek estatu ideala proposatu zuen, hau da, arimaren teoria. Gizartearen antolakuntza hobetzeko asmoz. Bere estatu idealean hiru zeregin mota daude, bakoitzaren bertutearen arabera herritar bakoitzak zeregin bat du; filosofo-gobernaria, soldadua edo eskulangilea izatea. Herritar bakoitzak bere bertutearen arabera zeregin bat edukitzea, ondo dago ezta? Horrela, denen arteko lankidetzari garrantzia ematen diogu.

ARIMAREN ZATIA	ADIERAZPIDE ALEGORIKOA (mitoa)	EZAUGARRI PSIKOLOGIKOAK	BEREZKO BERTUTEA	HIRI -EGITEKOA
Arrazoi -Arima  (Zati arrazionala)	Gurdi-gidaria (burua)	Gogamena (pentsamena, nahimena)	Zuhurtasuna (prudente)	Filosofo- agintaria
Suminezko – Arima (Zati oldarkorra)	Zaldi zuria (bihotza)	Adorea, kemena, haserrea, ausardia	Sendotasuna	Zaindaria (soldadua)
Irritsezko – Arima (Zati irritsua)	Zaldi beltza (soina edo sabela)	Plazera, mina, behe-instintuak, grinak	Neurritasuna	Eskulangilea
Arimaren oreka eta harmonia	Hegodun gurdia, ondo zuzenduta	Hiru zatiek zein bere bertuteari eustea	Zuzentasuna	Hiri zuzena

    Orain dator koxka, lehen aipatu dudan disertazioan, Platonen estatu idealeko alde txarrak eta alde onak aipatu behar dira. Hortaz, kritikoki begiratuta, Platonek baldintza asko ezarri zituen estatu idealean. Esaterako, nahiz eta niri gustatu filosofo-agintaria izatea, nire bertutea soldadua bada, horretan geldituko da. Hori ondo ahal dago? Gizabanako bakoitzaren askatasunak ukatzen ari da. Bestalde, ni filosofo-gobernaria banaiz ezin ditut umeak eduki, aldiz, eskulangilea banaiz, umeak edukiko ditut, nire senargaia estatuak aukeratuz. Hori aukeratzeko eskubidea ahal da?

     Zergatik esaten dut hau guztia? Dena teorian oso polita delako (Platone estatu-ideala), baina gero praktikan jartzean aldatu egiten da. Horixe gertatzen da gaur egungo gobernariekin. Asko hitz egiten dute, proiektu berri asko aurkezten dituzte baina gero praktikan jartzerakoan ezinezkoak dira edo ez dira errealak. Ez dugu "estatu-ideal" bat sortu beharrik, ez du izan behar "ideala" ondo ateratzeko. Gauza errealekin jokatu behar dute gobernariek, posible diren gauzekin. Gehiago hitz egin beharrean, goazen atentzioa jartzera praktikari.

          Ziurrenik blogera sartu zareten guztiok "Atenea" hitza ikusi duzuenean, galdetu zarete, zer demontre da hau? Ba oraintxe azalduko dizuet.

          Atenea antzinako greziako jainkosa bat da, baina zergatik aukeratu dut Atenea eta ez Afrodita (maitasunaren jainkosa) edo hain ezaguna dugun Zeus? Arrazoia sinplea da. Filosofiari buruzko hausnarketa batzuk egingo ditut, filosofoen pentsamendu eta teoriak gaur egungo albisteekin lotuz. Jakingo duzuenez filosofia hitzak jakinduria maite duena esan nahi du. Hortaz, Atenea, jakinduriaren jainkosa izanik, ideia polita iruditu zait ATENEA izena jartzea blogari filosofiarekin lotuta dagoelako.

         Hemendik aurrera astean behin "post" bat igoko dut filosofoen pentsamendu eta teoriak gaur egungo albisteekin lotuz. Espero dut gustatzea!