Fidel Castrok komunismoa ezarri zuen Kuban 1959an, nahiz eta herritar batzuk horren alde ez egon. Komunismoaren ezaugarri garrantzitsuenetako bat, denak oinarrizo betebeharrak asetzen dituztela da eta denak berdinak direla, ez daudela diferentziak pobreen eta aberatsen artean. Honaino dena ondo. Baina honen atzetik askatasun eza zegoen Fidel Castroren gobernuan. Ezin zen gobernua, ezta ere Fidel kritikatu ez ahoz ezta ere idatziz. Laburbilduz, ezin zela Fidel Castrok ezarritako erregimen politikoa kritikatu.
Posible izano ahal da mundu honetan, berdintasuna eta askatasuna eskutik batera joatea? Oraingoz, ematen du ezetz, ez Kuban ezta ere Espainian bertan. Espainian askatasuna puntu bateraino daukagu, adibidez, Espainian bizi diren musulmanak beloa ezin dute eraman leku pribatu batzuetara. eta berdintasuna ere badago baina ez guztiz, adibidez, korrupzioa dela eta daukaten erreputazioarengatik ez dituzte kartzelera eramaten. Askatasuna eta berdintasuna ditugu baina ez osotasun osoz.
Ez da batere erraza estatu bat gobernatzea. Herritar bakoitzak modu batera pentsatzen duelako eta denen onespena jasotzea ia ezinezkoa da, denak konforme egotea egiten duzunarekin. Platon saiatu zen bere estatu-idealarekin baina ez zitzaion ondo atera eta horrela gobernari ia guztiak. Inor ez da perfektua, inork ezin ditu gauza guztiak ondo egin, baina lortuko ahal dugu noizbait gobernu askea eta berdintasuna defendatzen dituena?
